In de
klas

Tijdlijn

  • 1570

    Waarschijnlijk is in dit jaar de Tilburgse Kermis ontstaan. Dat is alweer een paar honderd jaar geleden. De Tilburgse kermis is dus niet alleen heel groot, maar ook al heel oud.

  • 1879

    De Tilburgse kermis krijgt een fietsmolen. Het is een van de eerste draaimolens op de Tilburgse Kermis. Om een rondje te draaien moesten de mensen zelf op de pedalen trappen.

  • 1890

    Voor het eerst werd een attractie aangedreven door een stoommachine

  • 1896

    Eerste attractie op elektriciteit

  • 1911

    Het Vrolijke Rad is het eerste draaiende rad op de Tilburgse Kermis. Wie het langst op het ronddraaiende wiel kon blijven zitten had gewonnen.

  • 1915

    Geen kermis, want de Eerste Wereldoorlog brak bijna uit.

  • 1921

    Geen kermis, want het was crisis

  • 1922

    Rodelbaan staat op de Tilburgse Kermis. Het was een houten baan van 75 meter lang en 10 meter hoog.

  • 1924

    Eerste houten achtbaan op de Tilburgse kermis

  • 1926

    De Tilburgse Kermis breidt zich uit van de Heuvel en het Piusplein naar het Besterdplein.

  • 1930

    De eerste rups staat op de Tilburgse Kermis.

  • 1931

    Tijd om te griezelen! Het eerste spookhuis staat op de kermis

  • 1939

    De kermis duurt 5 dagen.

  • 1940

    De eerste twee jaar van de Tweede Wereldoorlog is er geen kermis.

  • 1954

    Brand in de botsauto’s, gelukkig raakte niemand gewond

  • 1962

    De kermis gaat 6 dagen duren

  • 1965

    De Tilburgse Kermis wordt niet langer in augustus gehouden maar in de laatste week van juli. En de kermis wordt weer groter. Nu komt ook het NS-plein erbij.

  • 1976

    Eerste reuzenrad dat hoger is dan 30 meter.

  • 1977

    De eerste achtbaan van staal staat op de Tilburgse Kermis

  • 1982

    De kermis duurt nu 9 dagen in totaal

  • 1986

    De populaire Breakdance staat voor het eerst op de Tilburgse Kermis

  • 1990

    De eerste Roze Maandag

  • 2004

    Vanaf nu duurt de kermis 10 dagen

  • 2006

    Het reuzenrad is voor het eerst hoger dan 50 meter

  • 2010

    Dit jaar had de achtbaan op de kermis maar liefst 2 loopings, net als de python in de Efteling dus.

  • 2014

    Brand in de grilltent. Wonder boven wonder raakt er niemand gewond.

Over de Tilburgse Kermis

De Tilburgse Kermis is de grootste kermis van België, Nederland en Luxemburg. Die landen samen noemen ze de Benelux. Daarom wordt de Tilburgse Kermis ook wel de grootste kermis van de Benelux genoemd. Dit jaar is de kermis van 21 juli tot en met 30 juli. Probeer straks alle attracties maar eens te tellen. Dat is een flinke klus. Het zijn er meer dan 230! Dat past natuurlijk niet allemaal op één plein. Daarom is bijna de hele binnenstad van Tilburg het terrein van de kermis. Hij is meer dan 4 kilometer lang en loopt van het Willemsplein tot aan het Besterdplein. Er komen ieder jaar meer dan een miljoen bezoekers.

Oud en nieuw

De Tilburgse Kermis bestaat 450 jaar. Wanneer hij precies is ontstaan weten we eigenlijk niet. We weten het wel een beetje. Sommige onderzoekers denken dat de eerste Tilburgse Kermis in 1567 werd gevierd. Maar de meeste onderzoekers denken dat het in het jaar 1570 was. Lang geleden dus! De Tilburgse Kermis nu lijkt natuurlijk helemaal niet meer op de kermis toen. Toch staan er nog steeds oude attracties op de kermis. Al die oude attracties zetten ze ieder jaar weer bij elkaar. Dat wordt de nostalgische kermis genoemd.

Verpachten en gunnen

De eigenaar van een kermisattractie heet een exploitant. Je kunt niet zomaar met je draaimolen, reuzenrad of botsauto’s op de Tilburgse Kermis gaan staan. Daar zit een heel ingewikkeld systeem achter. Eerst moet je je attractie inschrijven. ‘Verpachten’ noemen ze dat. Je moet dan opgeven hoe lang je attractie is en hoe zwaar hij weegt. En je moet laten weten op welk plein in Tilburg je wilt staan en hoeveel je daarvoor wilt betalen. Vaak zijn er wel 800 inschrijvingen! In januari worden al die inschrijvingen voorgelezen. Kun je je voorstellen hoe lang dat duurt? Na het ‘verpachten’ komt het ‘gunnen’. De Tilburgse Kermis is dan wel de grootste kermis van de Benelux, maar er is niet voor iedereen plek. De gemeente bepaalt welke attractie waar komt te staan.

Kermiswethouder

De baas van de kermis is de kermiswethouder. Hij is van de gemeente Tilburg en hij moet ervoor zorgen dat alles tijdens de kermis goed verloopt. Sinds 2014 is Erik de Ridder de kermiswethouder.

Iedere dag feest

Sommige kermisdagen hebben een speciaal thema. Zo is het op zondag Blauwe Zondag. Die dag staat de muziek uit en flitsen de lampen Niet. Dat doen de kermisexploitanten speciaal voor mensen die niet zo goed tegen al die prikkels kunnen. Blauwe Zondag is tijdens de eerste zondag van de Tilburgse kermis (12:00 tot 14:00uur).

Wist je dat…

Het woord kermis komt van kerk-mis?

Het klinkt natuurlijk ook als kerk-mis. En zo is het woord vroeger ook ontstaan. Als er een nieuwe kerk werd gebouwd dan vierden de mensen feest. Dat feest noemden ze dan een kerkmis. Later gingen ze dat feest ook vieren zonder dat er een nieuwe kerk gebouwd werd. Dat feest zijn we kermis blijven noemen.

De Tilburgse kermis van oorsprong een boerenfeest was?

Het ontstaan van de Tilburgse Kermis heeft ook niets te maken met de kerk. Onderzoekers denken dat het te maken met het einde van de oogst. De boeren vierden met de kermis dat ze hun groente en fruit van het land konden halen om te gaan verkopen. Daarom noemden ze de Tilburgse Kermis ook wel een boerenkermis.

Er vroeger helemaal geen draaimolens op de kermis stonden?

Vroeger gingen de mensen tijdens de Tilburgse Kermis vooral eten, drinken en dansen. Ze gingen niet in de botsautootjes maar keken naar goochelaars en jongleurs. Pas veel later, aan het einde van de negentiende eeuw, gingen de mensen zwieren, zwaaien en draaien in draaimolens. Toen ging de kermis dus steeds meer lijken op de kermis van nu.

Er tijdens de kermis evenveel elektriciteit wordt verbruikt als 100 huishoudens een heel jaar lang?

De kermis heeft zo’n 350.000 kWh (kilowattuur) aan elektriciteit nodig om alle lampjes te kunnen laten knipperen, de attracties te laten rollen en de muziek te laten klinken. Een gloeilamp van 100 watt zou daar 3,5 miljoen uur van kunnen branden.

Roze Maandag is begonnen als een geintje?

In een krant stond voor de grap een oproep om in Tilburg feest te komen vieren tijdens de kermis. Dat lieten de mensen zich natuurlijk geen twee keer zeggen. Eigenlijk was het feest speciaal voor bedoeld voor homo’s maar juist iedereen is welkom.

De Kermis elk jaar begraven wordt?

Op de laatste dag van de kermis wordt vuurwerk afgestoken in de Piushaven. We noemen dat ook wel het begraven van de kermis. We begraven hem dus niet echt, maar we nemen wel afscheid van de kermis.

Er voor de kermis eerst nog heel wat bushokjes en lantaarnpalen weggehaald moeten worden?

50 lantaarnpalen, 200 fietsbeugels, 100 paaltjes, 10 bushokjes en 30 stoplichten. Dat moet allemaal weggehaald worden om de stad klaar te maken voor de komst kermis.

Er tijdens de kermis meer dan 1000 mensen extra in Tilburg wonen?

De kermisexploitanten reizen vaak met hun hele gezin van kermisstad naar kermisstad. Tijdens de Tilburgse Kermis zetten ze hun woonwagens bij elkaar op een groot terrein. Daar wonen ze dan tijdelijk. En Tilburg telt dan dus zo een paar honderd inwoners meer.

Jet Suikerspin